ITS-criteria: definities

Home Inleiding Definities Procesgang Ontheffingen Uitgangspunten Eisen per onderdeel Begrippen

In dit hoofdstuk zijn de definities en uitgangspunten vastgelegd voor de ITS-criteria. DEFINITIES OVER TOEGANKELIJKHEID Definitie Toegankelijkheid Toegankelijkheid is de eigenschap van gemaakte voorzieningen (buitenruimten, producten, gebouwen en woningen), die maakt dat mensen alle ruimten in die voorzieningen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk kunnen bereiken en betreden en alle functies in die voorzieningen zo zelfstandig en gelijkwaardig mogelijk kunnen gebruiken. Het uitgangspunt hierbij is dat (standaard)voorzieningen die in het gebouw zijn opgenomen ook integraal toegankelijk zijn of dat er ook gelijke integraal toegankelijke voorzieningen zijn opgenomen. Voorbeeld: Wanneer in een winkel geen toiletvoorziening voor het publiek aanwezig is, wordt er ook geen IT-toilet vereist. Vaak wordt niet vereist dat een bepaalde voorziening aanwezig is, maar indien die voorziening aanwezig is dan moet hij voldoen aan de toegankelijkheidseisen die bij het betreffende ITS-label behoren. Voorbeeld: Een buitenruimte (balkon, tuin, terras) bij een gebouw of woning wordt voor een ITS-label niet vereist, maar als die ruimte aanwezig is, dan dient deze aan de geldende toegankelijkheidseisen te voldoen. Object Object is in dit document het verzamelwoord voor gebouwen, voorzieningen, parken (waaronder o.a. dieren- en attractieparken), openbaar vervoer en openbaar gebied. Iedereen Het begrip iedereen omvat alle mensen die een object zelfstandig kunnen bereiken. 'Iedereen' omvat dus niet alle personen, maar een deelverzameling van alle mensen die zelfstandig kunnen bewegen, al of niet met een hulpmiddel. Mensen die bijvoorbeeld alleen plat in een bed (met hulp) vervoerd kunnen worden, vallen niet onder de primaire doelgroep van het ITS. Functionele eisen die zijn gerelateerd aan veiligheid en gezondheid, zoals minimum of maximum lengte, leeftijd of gewicht zijn binnen de logica van integrale toegankelijkheid toegestaan. Voorbeeld: Een glij- of achtbaan stelt om veiligheidsredenen een minimum lengte van 1.20m als gebruiksvoorwaarde. Zelfstandig Zelfstandig betekent in de terminologie van het ITS; zonder hulp van derden. Alle mensen die een object zelfstandig kunnen bereiken, moeten de voor hen bestemde ruimten en voorzieningen behorende tot het object ook zonder hulp kunnen bereiken en gebruiken. Dit geldt uitsluitend voor de primaire tot de gebouwfunctie behorende ruimten. Zie hiervoor ook de beschrijving van de verschillende ITS-vormen. Gelijkwaardig Wanneer er extra voorzieningen nodig zijn om ruimtes en gebieden behorende tot het object te kunnen bereiken of voorzieningen te kunnen gebruiken, is dat toegestaan mits dit op een voor iedereen gelijkwaardige manier aangeboden wordt. Een voorziening is op een gelijkwaardige manier toegankelijk wanneer de gebruikswaarde gelijk is, de gebruiker geen extra afstand groter dan 50 m hoeft af te leggen, deze geen speciale behandeling hoeft te krijgen en er geen extra handeling door personeel of derden is vereist. Voorbeeld 1: Een toegankelijke hoofdingang van een gebouw is vereist. Wanneer een aparte ingang voor rolstoelgebruikers onvermijdelijk is, moet deze ingang dezelfde gebruikswaarde hebben als de hoofdingang. De toegankelijke ingang mag niet meer dan 50 m van de hoofdingang liggen en moet goed aangegeven zijn. Bel, intercom, brievenbus en beveiliging dienen, indien aanwezig, ook bij de toegankelijke ingang beschikbaar te zijn. De toegankelijke ingang moet aansluiten op de dezelfde ruimten en voorzieningen als de hoofdingang. Alleen dan is de toegankelijke ingang gelijkwaardig met de hoofdingang. Voorbeeld 2: Een aangepaste balie in een gemeentehuis is gelijkwaardig als deze zich bij de andere balies bevindt, en de baliemedewerker geen extra handelingen hoeft te verrichten om de bezoeker te kunnen helpen. Voorbeeld 3: Indien een object voorzien is van een toiletfunctie dan dient op basis van gelijkwaardigheid ook in een integraal toegankelijke toiletfunctie te worden voorzien. Gelijkwaardig voorzieningenniveau (zonder te discrimineren) Indien in een gebouw/object voor valide gebruikers een voorziening (douche, toilet, kleedhokje, e.d.) aanwezig is dan dient op basis van gelijkwaardigheid tenminste één identieke toegankelijke voorziening (minimaal 2%) geboden te worden aan gehandicapte gebruikers. NIEUWE ITS-VORMEN Het Internationaal Toegankelijkheidssymbool heeft vanaf de invoering, in 1971, haar bestaansrecht bewezen. In steeds meer situaties wordt het ITS symbool aangevraagd en toegepast. Om aan de groeiende vraag tegemoet te komen zijn in deze nieuwe criteria differentiaties in het ITS symbool aangebracht en is daardoor nu voor meer specifiek verschillende toepassingen geschikt. In de afgelopen tijd is ook behoefte ontstaan om de ITS kwaliteit éénduidig te kunnen omschrijven en daardoor voor iedereen (ontwerpers, uitvoerders en gebruikers) toetsbaar te maken. Het Handboek voor Toegankelijkheid, waarin de uitgangspunten voor integraal toegankelijk bouwen en inrichten duidelijk zijn omschreven, is hier echter niet voor bedoeld en leent zich hier in de praktijk dan ook niet voor. Bovengenoemde punten hebben er toe geleid dat er een nieuwe toetsingslijst is opgesteld waarbij de uitgangspunten zijn: toetsbaar, verifieerbaar en reproduceerbaar. Bovendien zijn daarbij (voor zover beschikbaar) extra criteria van de verschillende gehandicapten doelgroepen geïmplementeerd. Het nieuwe ITS symbool is gedifferentieerd in 5 verschillende categorieën te weten: ITS-Publiek, ITS-Totaal, ITS-Wonen, ITS-Object en ITS-Evenement. De voor deze categorieën gehanteerde toegankelijkheidscriteria zijn in alle gevallen gelijk, maar wanneer deze gevallen aan de orde zijn, is per categorie verschillend. Soms worden niet aan alle ruimten van een gebouw of object toegankelijkheidseisen gesteld. Om aan te geven waar deze nuancering ligt is het begrip drempelwaarde geïntroduceerd. De drempelwaarde geeft per gebouwsoort voor specifieke ruimtes, door middel van een percentage aan, hoeveel van die ruimtes tenminste aan de ITS-eisen dienen te voldoen. Voorbeeld: Een parkeergarage is 'ITS-publiek' waardig wanneer, naast de algemene voorzieningen, van de 100 parkeerplaatsen 2 plaatsen (drempelwaarde = 2%) aan de toegankelijkheidscriteria voldoen. Een parkeergarage is 'ITS-totaal' waardig wanneer 5 parkeerplaatsen per 100 integraal toegankelijke zijn. De geldigheidsduur van een ITS is maximaal 5 jaar. Voor het verstrijken van deze periode moet de aanvrager een vervolgkeuring aanvragen. Toepassingsgebied van de 5 categorieën: ITS-Publiek Heeft betrekking op onderdelen van een gebouw die door bezoekers gebruikt worden (dit is in feite hetzelfde toepassingsgebied van het ITS symbool tot 2007). Voor het ITS-Publiek moeten de ruimten en de voorzieningen die bij de hoofdfunctie horen, voor bezoekers bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar zijn. Ruimten en voorzieningen die bij een subfunctie horen, moeten wel bereikbaar zijn, maar hoeven voor het ITS symbool niet toegankelijk en bruikbaar te zijn. Voorbeeld 1: Een ”toegankelijk zwembad” dient tot en met het zwembassin toegankelijk te zijn. Voorbeeld 2: Bij een “toegankelijk hotel” met een zwembad, dient het zwembad wel bereikbaar te zijn, maar de toegankelijkheid van het bad reikt niet tot in het zwembassin. Onder bezoekers wordt verstaan; publiek, gasten, klanten, mensen die het gebouw of object bezoeken (om zijn primaire functie), spelers, artiesten, sprekers, etc. Onder spelers/artiesten/sprekers wordt verstaan; mensen die een gebouw bezoeken om een voorstelling, lezing of uitvoering te geven. Onder onderdelen van een gebouw of object wordt verstaan bijvoorbeeld een entree, balie, toiletgroep, tribune, voorstellingsruimte, vergaderruimte etc. ITS-Totaal Heeft betrekking op een object (gebouw, ruimte of (semi-) openbare ruimte) dat door alle gebruikers inclusief bezoekers wordt gebruikt of kan worden gebruikt. Technisch personeel vormt hierbij een uitzondering, waardoor de criteria niet voor deze groep gelden. Onder technisch personeel wordt verstaan; mensen die in het gebouw aanwezig zijn om reparaties uit te voeren, onderhoud te verrichten, zaken te installeren, etc.. Onder personeel wordt verstaan; vast personeel, tijdelijk personeel, uitzendkrachten, stagiaires en alle anderen die bij de bedrijfsvoering betrokken zijn. Onder het object wordt verstaan; het gebouw, complex, ruimte of (semi-) openbare ruimte waar zich de tot het object behorende activiteiten plaatsvinden. ITS-Wonen Dit ITS heeft betrekking op woningen, woongebouwen en wooncomplexen. Onder een woning wordt verstaan; een privé object met alle gebruiksfuncties voor het ‘wonen’, bestemd voor het permanent huisvesten van bewoners. Onder een woongebouw wordt verstaan; meerdere woningen met een aantal gemeenschappelijke voorzieningen. Onder wooncomplexen wordt verstaan: samenvoegingen van voorzieningen met een woonfunctie en andere gebouwfuncties (bijvoorbeeld woon-zorgcomplexen met medische-, horeca- en winkelvoorzieningen) ITS-Object Dit ITS heeft betrekking op zelfstandige producten, apparaten, inrichtingselementen en/of onderdelen van gebouwen. Onder zelfstandige producten wordt verstaan; roerende onderdelen die bestemd zijn om te gebruiken in de buitenruimten. (bv OV-voertuig) Onder apparaten wordt verstaan; machines die kunnen voorkomen in gebouwen en objecten (bv. geldautomaat, telefooncel, drankenautomaat, e.d. Onder inrichtingselementen wordt onder andere verstaan; roerende onderdelen die bestemd zijn om te gebruiken in gebouwen (bv. meubels, infobalie, e.d.). Onder onderdelen van gebouwen wordt verstaan; toegangsdeuren, liften, roltrappen, vaste inrichtingselementen etc. ITS-Evenement Heeft betrekking op éénmalige evenementen met ITS-symbool onder voorwaarden Vanwege de vaak korte looptijd van een evenement worden deze objecten op voorhand gescreend aan de hand van tekeningen, foto’s en programma’s van eisen. Bij goedkeuring wordt een ‘voorwaardelijk en tijdelijk‘ ITS symbool toegekend. Tijdens het evenement wordt een normale ITS keuring uitgevoerd, waarbij de geconstateerde kwaliteiten worden teruggekoppeld naar de aanvragende organisatie. Bij een eventuele volgende versie van het evenement waarbij wederom een ITS aanvraag wordt gedaan zullen deze bevindingen worden meegenomen bij de screening van de plannen. Bijvoorbeeld: een kermis, popfestival, vliegshow, Sail, enz. (Versie: juli 2008)